Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, thương mại điện tử đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc mở rộng không gian thị trường cho hàng hóa Việt Nam.
Không chỉ dừng lại ở kênh bán hàng hiện đại, thương mại điện tử, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới, đang từng bước trở thành công cụ chiến lược, tạo điều kiện để sản phẩm Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi phân phối quốc tế, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và vị thế của hàng Việt trên thị trường toàn cầu.
Thương mại điện tử Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao
Những năm gần đây, thương mại điện tử Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao, phản ánh xu thế tất yếu của nền kinh tế số và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Với lợi thế dân số trẻ, tỷ lệ người dùng internet cao và khả năng tiếp cận nhanh các công nghệ mới, Việt Nam đang từng bước hình thành hệ sinh thái thương mại điện tử tương đối hoàn chỉnh, gắn kết giữa hạ tầng công nghệ, thanh toán số, logistics và các mô hình kinh doanh hiện đại.
Theo ước tính, năm 2025 quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam đạt khoảng 32 tỷ USD, tăng 22% so với năm trước, thuộc nhóm quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử nhanh trong khu vực Đông Nam Á. Với đà tăng trưởng hiện nay, thị trường này được dự báo có thể vượt mốc 50 tỷ USD và hướng tới khoảng 70 tỷ USD vào năm 2030, qua đó đóng góp ngày càng rõ nét vào tăng trưởng kinh tế số.
Song song với sự gia tăng về quy mô là sự đa dạng hóa các phương thức kinh doanh trên nền tảng số. Bên cạnh các sàn thương mại điện tử truyền thống, xu hướng mua sắm qua mạng xã hội, bán hàng thông qua livestream đang phát triển mạnh, tạo điều kiện để doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, mở rộng kênh tiêu thụ với chi phí tiếp cận thị trường thấp hơn so với mô hình phân phối truyền thống.
Tổng Thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam Trần Văn Trọng cho biết, không chỉ đóng vai trò quan trọng đối với tiêu dùng trong nước, thương mại điện tử đang mở ra cơ hội để hàng Việt tiếp cận trực tiếp các tập đoàn bán lẻ và chuỗi phân phối lớn trên thế giới. Thông qua các nền tảng thương mại điện tử toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam có thể giảm sự phụ thuộc vào các khâu trung gian, tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng cuối, đồng thời chủ động xây dựng hình ảnh thương hiệu và tích lũy dữ liệu thị trường.
Theo số liệu từ Walmart, kim ngạch giao dịch thương mại điện tử hằng năm giữa tập đoàn này và thị trường Việt Nam đạt hơn 2 tỷ USD. Con số này phản ánh xu hướng gia tăng hợp tác thương mại giữa doanh nghiệp Việt Nam và các hệ thống phân phối hiện đại, đồng thời cho thấy dư địa lớn để hàng Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua thương mại điện tử.
Thông qua các diễn đàn kết nối cung – cầu, hội chợ sourcing quốc tế và các chương trình xúc tiến thương mại, hàng hóa Việt Nam ngày càng có cơ hội tiếp cận các chuỗi phân phối lớn như AEON, Lotte tại Nhật Bản và Hàn Quốc; Carrefour, Auchan, Decathlon tại châu Âu; hay LuLu Group tại khu vực Trung Đông. Điểm chung của các hệ thống này là mô hình phân phối đa kênh, trong đó thương mại điện tử được xác định là một cấu phần quan trọng trong chiến lược mở rộng thị trường.
Chính sách tạo nền tảng cho xuất khẩu trực tuyến
Thực tiễn cho thấy, thương mại điện tử không chỉ giúp hàng Việt hiện diện trên không gian số, mà còn đóng vai trò “bệ phóng”, tạo tiền đề để sản phẩm Việt từng bước thâm nhập hệ thống phân phối truyền thống tại nước ngoài, nơi yêu cầu cao về tiêu chuẩn chất lượng, tính ổn định của nguồn cung và uy tín thương hiệu.
Thông qua thương mại điện tử, doanh nghiệp có thể khảo sát nhu cầu thị trường, thử nghiệm sản phẩm, thu thập phản hồi của người tiêu dùng và đánh giá mức độ phù hợp của hàng hóa tại từng thị trường. Trên cơ sở đó, việc đưa sản phẩm vào hệ thống bán lẻ lớn giúp gia tăng độ tin cậy, mở rộng quy mô tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Hiện tại, nhiều sản phẩm Việt đã từng bước xuất hiện trong hệ thống phân phối của các tập đoàn bán lẻ quốc tế. Tại khu vực ASEAN, Tập đoàn Central Retail đã mở rộng danh mục hàng hóa có xuất xứ Việt Nam trong hệ thống siêu thị và trung tâm thương mại của mình. Tại Nhật Bản, việc đưa hàng Việt vào hệ thống AEON được xem là bước tiến quan trọng, bởi đây là thị trường có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Mặc dù thương mại điện tử trong nước phát triển nhanh, vai trò của thương mại điện tử trong tăng trưởng xuất khẩu vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Hiện nay, xuất khẩu của Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào các kênh truyền thống, trong khi xuất khẩu trực tuyến, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới, mới ở giai đoạn khởi động.
Nhận thức rõ vai trò của thương mại điện tử đối với tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu, trong Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2026-2030 của Bộ Công Thương, xuất khẩu trực tuyến đã được xác định là một trong những trụ cột quan trọng, gắn với mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu hàng Việt. Cùng với đó, Luật Thương mại điện tử mới được thông qua đã tạo hành lang pháp lý quan trọng.
Theo Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và công nghệ số (eComDX) Nguyễn Hữu Tuấn, các chương trình hỗ trợ hiện không chỉ cung cấp kiến thức và thông tin thị trường, mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp trực tiếp thử nghiệm mô hình thương mại điện tử xuyên biên giới, tìm kiếm đối tác và điều chỉnh chiến lược kinh doanh phù hợp với từng thị trường.
Trong bối cảnh đó, vai trò hỗ trợ của các cơ quan quản lý nhà nước, các hiệp hội ngành hàng và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Việc tăng cường kết nối doanh nghiệp với các chuỗi phân phối, hỗ trợ tiếp cận tiêu chuẩn thị trường, cung cấp thông tin về xu hướng tiêu dùng và chính sách thương mại sẽ góp phần tạo nền tảng để hàng Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Nguồn: hanoimoi.vn