Các chuyên gia đều đánh giá, gần 17 triệu người cao tuổi hiện nay là nguồn lực quốc gia quan trọng cần được nhìn nhận và khai thác hiệu quả, phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Bên cạnh đó, người cao tuổi cũng là trung tâm trong các chính sách an sinh, đặc biệt là chăm sóc sức khỏe. Điều này nhằm bảo đảm họ được sống khỏe mạnh, an toàn và có chất lượng cuộc sống tốt.
“Người cao tuổi vừa là chủ thể, đồng thời là người thụ hưởng các chính sách phát triển. Do đó, đây là nguồn lực quốc gia quan trọng cần được nhìn nhận và khai thác hiệu quả”, GS. TS Nguyễn Xuân Yêm khẳng định.
Hiện nay, kinh tế bạc tại Việt Nam đã hình thành với các hoạt động như chăm sóc y tế, phục hồi chức năng, dịch vụ dưỡng lão và ứng dụng công nghệ.
Cả nước có khoảng 300 cơ sở chăm sóc người cao tuổi. Đồng thời, khoảng 9 triệu người cao tuổi vẫn đang lao động, 400.000 người là chủ doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh.
Kinh tế bạc ước chiếm khoảng 10% GDP. Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn còn nhiều hạn chế như thiếu khung chính sách đồng bộ, hệ thống chăm sóc chưa đáp ứng nhu cầu, chất lượng mô hình chưa cao và chưa phát huy đầy đủ vai trò của người cao tuổi.
Trên thế giới, kinh tế bạc đang phát triển mạnh. Trung Quốc có hơn 310 triệu người cao tuổi, đóng góp khoảng 6% GDP và dự kiến đạt 10%. Nhật Bản coi đây là trụ cột kinh tế với khoảng 20% GDP. Singapore cũng đang đẩy mạnh phát triển lĩnh vực này.
Anh hùng lao động, GS.TS Nguyễn Anh Trí, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng cho rằng, cần nhìn nhận đầy đủ cả thế mạnh và hạn chế của người cao tuổi.
Về thế mạnh, đó là kinh nghiệm, tri thức và sự mẫu mực trong đời sống. Người cao tuổi cũng là lực lượng gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống, từ đó góp phần củng cố nền tảng xã hội.
Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất là sức khỏe, yếu đi theo thời gian. Do đó, vấn đề chăm sóc sức khỏe cần được đặt lên hàng đầu trong phát triển kinh tế bạc.
Theo ông Nguyễn Anh Trí, để bảo đảm an ninh sức khỏe, cần tập trung vào hai khía cạnh.
Trước hết là giảm bệnh tật, duy trì sức khỏe thông qua phòng bệnh, khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh.
Thứ hai là phát triển hệ thống dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi. Các mô hình như nhà dưỡng lão, trung tâm chăm sóc ban ngày hay khu an dưỡng có thể trở thành lĩnh vực kinh tế tiềm năng.
Thực tế với những ví dụ tại Nhật Bản hay Hawaii cho thấy các mô hình dưỡng lão không chỉ phục vụ chăm sóc mà còn thúc đẩy dịch vụ và du lịch. Việt Nam có tiềm năng phát triển các mô hình này nếu được đầu tư đúng hướng.
Nhấn mạnh giải pháp về chính sách, GS.TS Hoàng Đình Phi – Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh, ĐHQG Hà Nội nhấn mạnh vai trò của hệ thống chính sách trong phát triển kinh tế bạc.
Theo đó, trong lĩnh vực y tế, cần phát triển thị trường chăm sóc sức khỏe hiện đại, bao gồm cả tân dược và y học cổ truyền. Việc phụ thuộc vào thuốc nhập khẩu không chỉ làm tăng chi phí mà còn ảnh hưởng đến tính tự chủ của nền y tế.
Đồng thời, cần phục hồi và phát triển ngành y học cổ truyền, lĩnh vực có tiềm năng lớn nhưng chưa được khai thác tương xứng.
Về chính sách thu hút đầu tư, hiện vẫn còn nhiều vướng mắc. Các mô hình chăm sóc người cao tuổi chưa phát triển mạnh do thiếu cơ chế hỗ trợ về đất đai, thuế và thủ tục pháp lý. Chi phí đầu tư lớn nhưng ưu đãi chưa đủ hấp dẫn.
Ngoài ra, nguồn nhân lực cho kinh tế bạc cũng cần được quan tâm. Các ngành liên quan như chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng, bất động sản dưỡng lão, tài chính, bảo hiểm, du lịch và công nghệ đều cần được đào tạo bài bản.
Hoàng Minh
Nguồn: vietnamfinance.vn