Đề xuất chỉ áp dụng kiểm dịch đối với sữa tươi nguyên liệu

Đề xuất này được ông Chinh đưa ra tại Diễn đàn đối thoại về thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, sáng 18/6.

Ông Chinh cho biết, ngành sữa hiện chịu sự quản lý của ba bộ. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý sữa tươi nguyên liệu; Bộ Công Thương quản lý hoạt động chế biến; còn Bộ Y tế quản lý các sản phẩm sữa có bổ sung vitamin, khoáng chất và các thành phần dinh dưỡng đặc thù.

Trên cơ sở đó, ông Chinh kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét điều chỉnh quy định về kiểm dịch sữa và sản phẩm sữa tại Thông tư số 01/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn.

Theo ông, hiện nay tất cả các loại sữa và sản phẩm sữa đều thuộc diện phải kiểm dịch. Tuy nhiên, cách tiếp cận này chưa thực sự phù hợp với nguyên tắc quản lý dựa trên đánh giá rủi ro, đồng thời làm gia tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam cho biết, sản phẩm sữa có thể chia thành bốn nhóm chính gồm sữa tươi nguyên liệu, sữa lỏng đã qua chế biến, sữa bột và các sản phẩm sữa chế biến khác. Trong đó, các sản phẩm như sữa thanh trùng, tiệt trùng và sữa bột đều đã được xử lý nhiệt, đóng gói kín trên dây chuyền công nghệ hiện đại nên nguy cơ lây lan dịch bệnh rất thấp.

Vì vậy, Hiệp hội đề xuất chỉ áp dụng kiểm dịch đối với sữa tươi nguyên liệu, còn các sản phẩm đã qua chế biến cần được quản lý theo hướng đánh giá rủi ro, phù hợp với thông lệ quốc tế và khuyến nghị của các tổ chức chuyên môn.

Bên cạnh đó, ông Chinh cũng phản ánh những vướng mắc phát sinh sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương. Theo phản ánh của doanh nghiệp, một số giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm đã được cơ quan có thẩm quyền cấp trước đây đang gặp khó khăn trong việc được công nhận khi địa phương thực hiện sáp nhập hoặc thay đổi đơn vị hành chính.

Ông cho rằng các giấy tờ đã được cấp hợp pháp trước khi thay đổi địa giới hành chính cần tiếp tục được công nhận và kế thừa giá trị pháp lý, tránh phát sinh thêm thủ tục cho doanh nghiệp.

Từ thực tế trên, Hiệp hội Sữa Việt Nam đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm có hướng dẫn thống nhất để các địa phương triển khai đồng bộ, hạn chế tình trạng áp dụng khác nhau giữa các địa phương.

Đồng thời, cần có lộ trình hỗ trợ nâng cao năng lực cán bộ, cơ sở vật chất và điều kiện kỹ thuật tại địa phương nhằm bảo đảm việc phân cấp, phân quyền được thực hiện hiệu quả, thông suốt và không làm tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Nên bãi bỏ nhiều Giấy chứng nhận hành nghề không cần thiết với người đã được đào tạo chuyên sâu

Liên quan đến lĩnh vực chăn nuôi, TS Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam cho rằng, các thủ tục hành chính trong lĩnh vực chăn nuôi hiện nay cần được rà soát để đảm bảo tính thống nhất, tránh tình trạng mỗi đơn vị thực hiện một cách khác nhau, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Trên cơ sở đó, ông Dương đề xuất một số kiến nghị cụ thể như: bãi bỏ quy định đăng ký kiểm dịch trước vì kiểm dịch là cần thiết nhưng nên thực hiện trực tiếp tại cửa khẩu theo quy định, không cần thêm thủ tục xin phép; bãi bỏ các giấy chứng nhận hành nghề không cần thiết đối với những người đã được đào tạo chuyên môn như kỹ sư chăn nuôi, bác sĩ thú y; rà soát lại quy định chỉ định phòng thí nghiệm, chỉ nên áp dụng với các lĩnh vực có rủi ro cao, còn lại cần mở rộng công nhận các đơn vị đủ tiêu chuẩn để tránh ách tắc và độc quyền.

Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Việt Nam cũng nhấn mạnh cần áp dụng đúng bản chất của quản lý rủi ro, theo đó cơ quan quản lý nên tập trung vào những yếu tố có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn, môi trường và sức khỏe con người, thay vì can thiệp sâu vào chất lượng sản phẩm – vốn là trách nhiệm của doanh nghiệp và do thị trường quyết định. Đồng thời, cần thống nhất đầu mối quản lý về môi trường để tránh chồng chéo giữa các đơn vị chuyên ngành.

Còn TS Nguyễn Văn Trọng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam kiến nghị tiếp tục cắt giảm các thủ tục hành chính liên quan đến giống vật nuôi. Theo đó, đối với các giống gia súc, gia cầm thông thường đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới, nên xem xét bãi bỏ quy định khảo nghiệm trước khi lưu hành.

Theo ông Trọng, quá trình khảo nghiệm hiện nay kéo dài nhiều năm, trong khi tốc độ cải tiến di truyền của vật nuôi diễn ra rất nhanh, khiến nhiều giống mới mất cơ hội tiếp cận thị trường.Bên cạnh đó, đại biểu đề xuất đơn giản hóa thủ tục công nhận giống vật nuôi mới, đặc biệt với các giống được chọn tạo tại địa phương hoặc hình thành từ quá trình lai tạo trên nền các giống đã có. Thay vì cơ chế công nhận hành chính, cơ quan quản lý có thể chuyển sang hậu kiểm, cho phép tổ chức, cá nhân tự công bố giống sau khi đáp ứng các điều kiện kỹ thuật cần thiết.

Một nội dung khác được TS Nguyễn Văn Trọng đề nghị, là khung pháp lý đối với công nghệ chỉnh sửa gen và sinh vật biến đổi gen đang trở thành điểm nghẽn. Nhiều đề tài nghiên cứu cấp bộ và cấp nhà nước đã ứng dụng các công nghệ chỉnh sửa gen trong chọn tạo giống vật nuôi, song chưa có hướng dẫn cụ thể về đánh giá, quản lý và thương mại hóa sản phẩm. Điều này khiến nhiều kết quả nghiên cứu chưa thể đưa vào thực tiễn sản xuất.

Đối với ngành sữa, ông Trọng kiến nghị xây dựng quy chuẩn quốc gia về sữa tươi nguyên liệu. Hiện việc thu mua sữa vẫn phụ thuộc nhiều vào các tiêu chuẩn riêng của doanh nghiệp chế biến, dẫn đến tình trạng giá thu mua có thể giảm mạnh khi một số chỉ tiêu kỹ thuật không đạt yêu cầu.

Tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ NNMT Nguyễn Hoàng Hiệp cho rằng, thước đo của cải cách không nằm ở việc cắt giảm được bao nhiêu phần trăm thủ tục hành chính hay điều kiện kinh doanh, mà quan trọng hơn là mức độ thuận lợi thực chất mà người dân và doanh nghiệp cảm nhận được trong quá trình thực hiện.

Từ những ý kiến của doanh nghiệp, Bộ sẽ rà soát lại toàn bộ quy trình tiếp nhận, xử lý và phản hồi kiến nghị. Đồng thời, các đơn vị chuyên môn được yêu cầu tiếp tục đánh giá, rà soát các quy định còn bất cập để mạnh dạn đề xuất sửa đổi hoặc bãi bỏ. Những thủ tục, giấy phép hay điều kiện kinh doanh đã được doanh nghiệp phản ánh nhiều năm nhưng vẫn gây khó khăn cần được xem xét một cách nghiêm túc, trên tinh thần giữ lại những quy định thực sự cần thiết và mạnh dạn loại bỏ những nội dung không còn phù hợp với thực tiễn.

Thứ trưởng cũng cho biết, Bộ sẽ tiếp tục thúc đẩy chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý bằng giấy phép sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi phải bảo đảm thực chất, không để xảy ra tình trạng bỏ một thủ tục nhưng lại phát sinh thêm các yêu cầu, tiêu chuẩn mới làm tăng gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp.

Minh Ngọc

Nguồn: danviet.vn