Thị trường Halal toàn cầu dự kiến vượt 4.100 tỷ USD vào năm 2030, mở ra cơ hội lớn cho hàng Việt. Tuy nhiên, mới khoảng 0,2% doanh nghiệp Việt Nam có chứng nhận Halal, cho thấy nhiều rào cản cần tháo gỡ.
Thị trường Halal đang mở ra dư địa xuất khẩu lớn cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt tại Trung Đông, châu Phi và các quốc gia có đông người Hồi giáo. Tuy nhiên, để thâm nhập thị trường này, doanh nghiệp phải đáp ứng những yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn, chứng nhận và kiểm soát chuỗi cung ứng.
Có hơn 1.000 doanh nghiệp cấp chứng nhận Halal
Bà Bá Thị Nguyệt Thu, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến và Trải nghiệm HalalViet cho biết, theo báo cáo của Bộ Công thương giai đoạn 2021 – 2023, Việt Nam có khoảng 500 doanh nghiệp sở hữu chứng nhận Halal còn hiệu lực.
Giai đoạn 2024 – 2026, số doanh nghiệp từng được cấp hoặc đang duy trì chứng nhận Halal tăng lên khoảng 1.000 – 1.300, theo thống kê của Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Dù số lượng gia tăng, bà Thu đánh giá tỷ lệ doanh nghiệp có chứng nhận Halal mới chiếm khoảng 0,2% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam.
Các doanh nghiệp đạt chứng nhận chủ yếu tập trung tại TP.HCM, Hà Nội, Đồng Nai và Đồng bằng sông Cửu Long, với những tên tuổi như TH True Milk, Trung Nguyên, Vinamilk, Japfa, VinaTaba.
Theo bà Thu, thách thức lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam không chỉ nằm ở chi phí chứng nhận mà còn ở sự khác biệt về tiêu chuẩn Halal giữa các quốc gia. Để đưa sản phẩm vào thị trường, doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu về nguyên liệu, quy trình sản xuất, bảo quản, vận chuyển và khả năng truy xuất nguồn gốc trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Dư địa lớn cho hàng Việt
Theo nghiên cứu của Zion Market Research, quy mô thị trường thực phẩm Halal toàn cầu đạt 2.301,45 tỷ USD năm 2022 và dự kiến tăng lên 4.115,87 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng bình quân 7,7%/năm trong giai đoạn 2023 – 2030.
Việt Nam được đánh giá có nhiều lợi thế để khai thác thị trường này nhờ nguồn nguyên liệu nông sản phong phú và năng lực chế biến, xuất khẩu ngày càng phát triển.
Hiện Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới đối với nhiều mặt hàng nông sản như gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu. Đáng chú ý, hơn 80% nông sản thuần thực vật của Việt Nam đáp ứng các yêu cầu cơ bản về thành phần Halal, như không chứa cồn hoặc dẫn xuất bị cấm.
Đây là lợi thế để doanh nghiệp phát triển các sản phẩm thực phẩm, đồ uống và nông sản chế biến phục vụ thị trường Halal. Tuy nhiên, việc đáp ứng yêu cầu về thành phần chưa đồng nghĩa sản phẩm được công nhận đạt chuẩn. Doanh nghiệp vẫn phải hoàn thiện quy trình sản xuất, kiểm soát nguyên liệu và thực hiện chứng nhận theo yêu cầu của từng thị trường nhập khẩu.
Để thúc đẩy phát triển ngành Halal, Chính phủ đã ban hành Nghị định 127 năm 2026, có hiệu lực từ ngày 1/6/2026, quy định về quản lý chất lượng và chính sách phát triển sản phẩm, dịch vụ Halal.
Trước đó, tại Quyết định 10 ngày 14/2/2023, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường hợp tác quốc tế để xây dựng và phát triển ngành Halal Việt Nam đến năm 2030”.
Việc hoàn thiện khung pháp lý, phát triển hệ thống chứng nhận và tăng cường hợp tác quốc tế được kỳ vọng tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng Halal toàn cầu, từng bước mở rộng xuất khẩu sang các thị trường tiềm năng.
Minh Anh
Nguồn: vietnamfinance.vn