Sản phẩm xanh không chỉ nằm ở nguyên liệu hay quy trình sản xuất bền vững mà còn ở vòng đời của bao bì, theo chuyên gia.
Khuyến nghị được ông Nguyễn Gia Huy Chương, Giám đốc điều hành công ty Tái chế bao bì PRO Việt Nam, nêu tại hội thảo do Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao và Trung tâm BSA tổ chức hôm 5/6.
Theo ông, doanh nghiệp phát triển sản phẩm xanh cần quan tâm đến cả tính bền vững của bao bì, bên cạnh nguyên liệu hay quy trình. Nhà sản xuất nên đặt câu hỏi bao bì đó có dễ thu gom, tái chế hay trở thành nguyên liệu cho vòng đời sản phẩm mới hay không.
“Bao bì tuần hoàn phải được nghĩ đến ngay từ khi khởi nghiệp. Như vậy, doanh nghiệp sẽ có lợi thế rất lớn trong tương lai”, ông Chương nhận định.
Theo công ty tư vấn McKinsey & Company (Mỹ), xu hướng bao bì bền vững toàn cầu đang tập trung 3 lĩnh vực: tỷ lệ sử dụng vật liệu tái chế và khả năng tái chế; giảm tác động tiêu cực, đặc biệt là loại dùng một lần, đến môi trường; giảm phát thải khí nhà kính trong toàn bộ vòng đời.
Khảo sát với hơn 11.000 người tiêu dùng tại 11 quốc gia chiếm 66% GDP và 50% dân số toàn cầu vào năm 2025 của McKinsey, cho biết 39% nhận định tác động môi trường của bao bì là yếu tố rất quan trọng khi mua hàng.
Đa số đồng ý chi trả giá cao hơn cho bao bì bền vững, với người trẻ (Gen Z, Millennials) và nhóm thu nhập cao sẵn sàng nhất. Trong các tiêu chí bền vững, khả năng tái chế được đánh giá được xem trọng nhất.
McKinsey ghi nhận các sản phẩm có bao bì bền vững đạt tăng trưởng cao hơn nhóm không cam kết trong cùng giai đoạn nghiên cứu. Trong khi, khảo sát của công ty tư vấn Aura tại Mỹ và Canada năm ngoái cho biết 37% người tiêu dùng từng từ chối mua một sản phẩm vì cho rằng bao bì không thân thiện môi trường.
Tại châu Âu, tỷ lệ này lên tới 42%. “Người tiêu dùng rõ ràng đang đưa ra quyết định dựa trên việc các doanh nghiệp có thực sự nghiêm túc về vấn đề bền vững hay không”, bà Gillian Garside-Wight, Giám đốc tư vấn tại Aura, nhận định.
Xu hướng khởi nghiệp bền vững vẫn đang phát triển tại Việt Nam. Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao, ví dụ cộng đồng startup từ 12 năm cuộc thi Khởi nghiệp Xanh của tổ chức, đã phát triển ra ngoài Đồng bằng sông Cửu Long và TP HCM, thu hút nhiều dự án từ miền núi phía Bắc như Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang hay Lào Cai.
Tuy nhiên, bối cảnh thị trường cũng đang chuyển dịch nhanh chóng, đòi hỏi startup bền vững có chiến lược thích nghi và tăng trưởng hiệu quả. Bà Nguyễn Thị Xuân Yến, chuyên gia phát triển bền vững của BSA, lưu ý người tiêu dùng ngày càng cân nhắc kỹ hơn trong chi tiêu.
“Khách hàng hiện không dễ bị thuyết phục bởi các thông điệp quảng bá đơn thuần mà yêu cầu nhiều bằng chứng hơn về chất lượng, nguồn gốc, tính bền vững và những giá trị thực sản phẩm mang lại”, bà nói. Đây là xu hướng “Justified Choices”, đòi hỏi doanh nghiệp chứng minh qua các tiêu chuẩn, chứng nhận, khả năng truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi giá trị.
Chuyên gia mua bán – sáp nhập (M&A) Trần Lan Anh chỉ ra nhiều startup vượt qua bài toán thị trường nhưng lại mắc kẹt ở bài toán tăng trưởng. Bà khuyến nghị doanh nghiệp thường xuyên rà soát và chấm điểm 6 trụ cột cốt lõi gồm thị trường, sản phẩm, nguồn lực, hệ thống vận hành, tổ chức quản lý và giá trị cốt lõi.
Ngoài ra, trong giai đoạn thị trường thế giới biến động, muốn tìm cơ hội và vươn lên, chuyên gia cho rằng nhà khởi nghiệp sản phẩm xanh nên nghĩ đến tính bền vững toàn chuỗi cung ứng ngay từ đầu, có ước vọng làm lớn và đi đường dài.
“Khi các dự án được hình thành với tư duy phát triển bền vững từ những bước đầu tiên, khả năng phát triển lâu dài sẽ lớn hơn rất nhiều”, ông Lê Anh, Giám Đốc Phát triển Bền vững Duy Tân Recycling, nhận định.