Kệ sữa trống ở Malaysia và tác động từ xung đột Trung Đông

“Tôi đã rất sốc khi thấy kệ sữa quen thuộc giờ trống trơn”, bà chia sẻ với The Straits Times. 

Từ chuỗi cung ứng sữa

Nhiều người khác cũng chia sẻ trải nghiệm tương tự khi đi mua sữa tại các siêu thị, phản ánh những tác động từxung đột Trung Đông đối với chuỗi cung ứng của Malaysia. Tình trạng thiếu hàng không đên từ nguồn cung sữa, mà là hệ quả của sự gián đoạn ở các khâu xa hơn trong chuỗi cung ứng.

Theo đại diện thương hiệu sữa Farm Fresh, vấn đề nằm ở bao bì, cụ thể là tình trạng thiếu nhựa PET(polyethylene terephthalate), loại vật liệu được sử dụng rộng rãi để sản xuất chai đồ uống, hộp đựng thực phẩm, bao bì và nhiều vật dụng gia đình khác.

Cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông đã làm gián đoạn dòng chảy dầu và khí đốt toàn cầu, gây ra sự thiếu hụt nhựa PET, được sản xuất từ các sản phẩm hóa dầu có nguồn gốc từ dầu thô và khí tự nhiên.

Đối với Farm Fresh, nhựa PET là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất chai nhựa đặc trưng dung tích một và hai lít của hãng.

Ông Azmi Zainal, Giám đốc vận hành của Farm Fresh, chia sẻ vấn đề gián đoạn nguồn cung dầu đang ảnh hưởng đến hoạt động của công ty.

“Xung đột Trung Đông đã gây tác động tới chuỗi cung ứng sữa. Nhiều thứ đang trở nên khan hiếm, như nhiên liệu dầu mỏ, đặc biệt là diesel dùng cho các quy trình công nghiệp, chẳng hạn vận hành nồi hơi,” ông nói với Straits Times.

Chi phí nhiên liệu đã tăng hơn gấp đôi chỉ trong hơn một tháng, từ 3,04 ringgit/lít (khoảng 0,75 USD) vào đầu tháng 3 lên 6,72 ringgit/lít (khoảng 1,67 USD) vào ngày 9/4.

Theo ông Azmi, nhựa dùng cho bao bì cũng bị ảnh hưởng.

“Khi xảy ra khủng hoảng như thế này, giá tăng và nguồn cung trở nên khó tìm. May mắn là chúng tôi vẫn nhận được sự hỗ trợ từ một số nhà cung cấp”, ông nói.

Để ứng phó, công ty đã chuyển nhiều sản phẩm hơn sang bao bì hộp giấy và bao bì tiệt trùng UHT, những định dạng ít phụ thuộc vào nhựa đang khan hiếm.

“Chúng tôi đang chuyển sang hộp giấy và bao bì UHT”, ông nói, đồng thời cho biết hiện chưa có tình trạng sữa dư mà không thể đóng gói.

Farm Fresh cũng cho biết chi phí bao bì, logistics và điện đang tăng lên. Ba yếu tố này chiếm khoảng 10% tổng chi phí của công ty, nhưng ông Azmi cho biết doanh nghiệp đang nỗ lực giữ giá bán ổn định.

Tới toàn ngành nhựa

Tình trạng thiếu nhựa có thể không chỉ dừng lại ở quầy sữa. Các doanh nghiệp trong ngành cảnh báo rằng nhiều sản phẩm khác cũng có thể bị ảnh hưởng.

Ông Mike Tan, Chủ tịch chi nhánh Johor của Hiệp hội Các nhà sản xuất nhựa Malaysia, cho biết dù Malaysia vẫn có đủ năng lực sản xuất, nhưng việc tiếp cận nguyên liệu đang trở nên ngày càng bất định.

“Một số nhà sản xuất đã bắt đầu bán với giá cao hơn và thời gian giao hàng dài hơn,” ông chia sẻ.

Điều này là do lo ngại rằng lượng tồn kho hiện tại, thường đủ dùng trong 2-3 tháng, có thể không kéo dài nếu gián đoạn nguồn cung tiếp diễn.

Ngành sản xuất nhựa phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu hóa dầu như polyethylene (PE) và PET. Khi nguồn cung dầu bị gián đoạn, chi phí năng lượng và nguyên liệu đầu vào toàn cầu thường tăng lên, ông Tan giải thích.

Giá nhựa tại châu Á được cho là đã tăng từ 15-40% tùy loại vật liệu, khiến chi phí sản xuất chai nhựa tăng tới 30%. Thời gian giao nguyên liệu cũng kéo dài thêm từ 2-8 tuần, khiến lượng đơn hàng tồn đọng ngày càng tăng.

Bao bì nhựa là thành phần thiết yếu giúp bảo quản sản phẩm trong thời gian hợp lý với chi phí thấp nhất. Dù không có con số chính xác, ông ước tính nhu cầu nhựa của Malaysia vào khoảng 2-3 triệu tấn mỗi năm.

Hệ quả của tình trạng này có thể rất rộng.

Từ dầu ăn, dầu gội, chất tẩy rửa đến đồ uống đóng chai và thực phẩm đóng gói, nhiều mặt hàng thiết yếu hằng ngày đều phụ thuộc vào bao bì nhựa để bảo quản và phân phối.

“Nếu không có đủ bao bì, nhà sản xuất không thể đảm bảo độ tươi của sản phẩm hoặc phân phối chúng, ngay cả khi bản thân sản phẩm – như sữa hay chất tẩy rửa – vẫn có sẵn. Bao bì trở thành nút thắt cổ chai trong chuỗi cung ứng,” ông nói.