Thông tư số 27/2026/TT-BNNMT đổi mới phương thức quản lý chất lượng, thiết lập danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và rủi ro cao.
Chuyển từ quản lý theo nhóm sang quản lý theo mức độ rủi ro
Từ đầu tháng 7/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính thức áp dụng phương thức quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo mức độ rủi ro thông qua Thông tư số 27/2026/TT-BNNMT ban hành Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, mức độ rủi ro cao thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ. Thông tư là bước cụ thể hóa các quy định của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025 và Nghị định số 37/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
Điểm mới nổi bật của Thông tư là thay đổi căn bản cách tiếp cận trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Nếu trước đây hệ thống quản lý được xây dựng theo hai nhóm gồm sản phẩm, hàng hóa không có khả năng gây mất an toàn (Nhóm I) và sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn (Nhóm II), thì nay pháp luật chuyển sang phân loại theo ba mức độ rủi ro gồm rủi ro thấp, rủi ro trung bình và rủi ro cao.
Theo đó, Thông tư số 27/2026/TT-BNNMT quy định danh mục đối với hai nhóm sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và rủi ro cao thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đây là căn cứ quan trọng để cơ quan quản lý nhà nước áp dụng các phương thức kiểm tra chất lượng phù hợp với mức độ rủi ro của từng loại hàng hóa, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực quản lý và giảm thủ tục đối với những sản phẩm có nguy cơ thấp.
Danh mục được xây dựng kèm theo mã số HS (mã số phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu theo chuẩn quốc tế), quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng và yêu cầu quản lý chất lượng đối với từng nhóm sản phẩm. Việc gắn mã HS với yêu cầu quản lý giúp thống nhất giữa hoạt động quản lý chuyên ngành và thủ tục hải quan, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu hàng hóa.
Hàng hóa, sản phẩm thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được chia thành 2 danh mục gồm, mức độ rủi ro trung bình và mức độ rủi ro cao. Ảnh: Phúc Hưng.
Thông tư cũng quy định rõ nguyên tắc xử lý đối với trường hợp mã số HS trong danh mục có khác biệt với mã số được xác định theo pháp luật hải quan. Khi đó, việc xác định mã HS thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan, trong khi cơ quan quản lý chất lượng căn cứ vào bản chất, thành phần và công dụng của hàng hóa để áp dụng biện pháp quản lý phù hợp. Quy định này góp phần hạn chế những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn quản lý, nhất là đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Thiết lập yêu cầu quản lý phù hợp với từng nhóm sản phẩm
Bên cạnh việc thay đổi phương thức phân loại, Thông tư số 27/2026/TT-BNNMT cũng quy định các yêu cầu quản lý khác nhau tương ứng với từng mức độ rủi ro.
Đối với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, tổ chức, cá nhân phải tự công bố tiêu chuẩn áp dụng và thực hiện đánh giá sự phù hợp thông qua tự đánh giá hoặc chứng nhận của tổ chức chứng nhận được công nhận theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
Đối với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao, yêu cầu quản lý được áp dụng nghiêm ngặt hơn. Các sản phẩm này thuộc diện kiểm tra chuyên ngành trước thông quan đối với hàng nhập khẩu, đồng thời phải được tổ chức chứng nhận được chỉ định thực hiện chứng nhận hợp quy trước khi lưu thông trên thị trường.
Danh mục sản phẩm có mức độ rủi ro trung bình ban hành kèm theo Thông tư bao gồm nhiều nhóm hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ như: giống cây trồng, phân bón, thức ăn chăn nuôi, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi cùng nhiều sản phẩm phục vụ sản xuất nông nghiệp. Mỗi nhóm sản phẩm đều được quy định cụ thể mã HS, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng và phương thức đánh giá sự phù hợp nhằm bảo đảm việc quản lý thống nhất trên phạm vi cả nước.
Trong khi đó, danh mục sản phẩm có mức độ rủi ro cao gồm: thuốc trừ côn trùng, thuốc diệt loài gặm nhấm, thuốc trừ nấm, thuốc diệt cỏ, thuốc chống nẩy mầm và thuốc điều hòa sinh trưởng cây trồng, thuốc khử trùng và các sản phẩm tương tự.
Để bảo đảm việc chuyển đổi sang phương thức quản lý mới diễn ra thông suốt, Thông tư cũng quy định các điều khoản chuyển tiếp. Theo đó, giấy chứng nhận hợp quy, thông báo tiếp nhận bản công bố hợp quy đã được cấp trước ngày Thông tư có hiệu lực vẫn tiếp tục có giá trị đến hết thời hạn; các hồ sơ đang được giải quyết tiếp tục thực hiện theo quy định tại thời điểm tiếp nhận; các tổ chức đánh giá sự phù hợp đã được chỉ định vẫn được tiếp tục thực hiện nhiệm vụ cho đến khi hết hiệu lực quyết định chỉ định.
| Thông tư số 27/2026/TT-BNNMT vừa góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tập trung kiểm soát đối với những sản phẩm có nguy cơ cao, vừa góp phần tạo môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch, thuận lợi, giảm gánh nặng tuân thủ đối với tổ chức, cá nhân và thúc đẩy lưu thông hàng hóa trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. |