Kiểm tra chuyên ngành vẫn quá mức cần thiết

Theo rà soát mới đây của Bộ Tài chính, hiện có tới 414 văn bản liên quan tới quản lý, kiểm tra chuyên ngành với tỉ lệ các lô hàng nhập khẩu phải kiểm tra chuyên ngành tại giai đoạn thông quan vẫn chưa giảm (ở mức 30-35%), trong khi mục tiêu của Nghị quyết 19 là giảm xuống còn 15% trong năm 2017.

Thực tế cho thấy, nhiều quy định về kiểm tra chuyên ngành tạo gánh nặng cho doanh nghiệp, gây khó khăn cho cơ quan hải quan, song không đạt hiệu quả về quản lý nhà nước.

Ví dụ như các quy định về kiểm dịch sản phẩm động vật nhập khẩu, kiểm tra an toàn thực phẩm, hoạt động in … Kết quả kiểm tra cho thấy tỷ lệ các lô hàng không đạt yêu cầu là rất thấp (dưới 1%), trong khi mức phí kiểm tra chuyên ngành ngày càng tăng cao (điển hình như phí kiểm dịch thú y).

Cụ thể hơn về một số bất cập về quản lý chuyên ngành, báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chỉ ra trong kiểm dịch sản phẩm động vật nhập khẩu, vẫn còn quy định áp dụng cào bằng đối với tất cả các sản phẩm có nguồn gốc động vật, mà không đánh giá, phân loại mức độ rủi ro. Mới đây, Thông tư số 285/2016/TT-BTC của Bộ Tài Chính quy định mức phí mới về kiểm dịch thú y và mức phí này rất cao và chênh lệch lớn so với mức phí cũ làm tăng chi phí đáng kể của doanh nghiệp.

Về kiểm tra an toàn thực phẩm, những năm qua, doanh nghiệp gặp nhiều vướng mắc nhất trong thực hiện thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm theo quy định tại Nghị định số 38/2012/NĐ-CP ngày 25-4-2012 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận xét chung rằng dựa trên các thông tin nhận được cho đến nay, vẫn chỉ có một số ít bộ, cơ quan thực sự quan tâm và nỗ lực thực hiện Nghị quyết 19-2017 (Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ, Văn phòng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, BHXH Việt Nam, VCCI …), số còn lại chưa bám sát mục tiêu yêu cầu của Nghị quyết 19 khi xây dựng hoặc trình dự thảo các văn bản pháp luật cũng như thực thi chính sách.

Về phía địa phương, ngày càng nhiều tỉnh, thành phố quan tâm hơn tới việc thực hiện Nghị quyết; các địa phương như Quảng Ninh, Hà Nội … là những tỉnh, thành phố có nhiều sáng kiến cải cách, duy trì tích cực việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp đề ra tại Nghị quyết 19.

Tuy nhiên, tổng hợp lại sau hơn 3 năm thực hiện, vẫn còn nhiều vấn đề vướng mắc của doanh nghiệp chưa được các Bộ, cơ quan giải quyết hoặc chỉ giải quyết mang tính hình thức. Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính và các địa phương đã tổ chức thường xuyên hơn các hoạt động đối thoại với doanh nghiệp, trong khi hầu hết các Bộ quản lý chuyên ngành ít coi trọng nội dung này.

“Đại diện một số doanh nghiệp đã tỏ ra khá thất vọng và giảm dần niềm tin vào sự thay đổi từ các bộ, ngành, làm ảnh hưởng tới nỗ lực của Chính phủ về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong những năm qua”, báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư nêu.

Để thúc đẩy mạnh mẽ việc thực hiện Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, Bộ Kế hoạch và Đầu tư kiến nghị Thủ tướng Chính phủ một số giải pháp cho thời gian tới.

Trong đó, Chính phủ cần giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư và Bộ có liên quan rà soát và cắt giảm từ 1/3 – 1/2 số sản phẩm hiện đang thuộc danh mục hàng hóa nhóm 2 trong quản lý nhà nước chuyên ngành. Phối hợp với các Bộ quản lý chuyên ngành sửa đổi, bổ sung các văn bản liên quan, đảm bảo phù hợp với các quy định khung về quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ tài chính, nông nghiệp và phát triển nông thôn nghiên cứu, rà soát lại mức phí về kiểm tra chất lượng và kiểm dịch thú y; điều chỉnh giảm mức phí theo hướng giảm đáng kể chi phí cho doanh nghiệp.

Song song đó, cần yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nghiêm túc xem xét giải quyết các vướng mắc cho doanh nghiệp về kiểm dịch động vật đối với các sản phẩm đã qua chế biến sâu theo kiến nghị của doanh nghiệp …

Nguồn: TBKTSG Online