Hạn chế quảng cáo sữa có ảnh hưởng đến người tiêu dùng?

Chủ tịch EuroCham, bà Nicola Connolly cho biết, Sách trắng 2016 là cẩm nang cho các Bộ, ban, ngành và cơ quan địa phương trong việc nghiên cứu phát triển môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Trong suốt 12 tháng qua, Eurocham đã ghi nhận những nỗ lực cải cách của Chính phủ Việt Nam, trong đó, chỉ số môi trường kinh doanh có những cải thiện đáng kể. Tuy vậy, vẫn còn một số điểm mà các DN châu Âu lo ngại là tính thiếu minh bạch, trách nhiệm giải trình và thực hiện khuôn khổ pháp lý khi đầu tư kinh doanh tại Việt Nam. Đồng thời, cải cách hành chính, thuế cũng là vấn đề mà DN châu Âu cho rằng Việt Nam cần thúc đẩy cải cách hơn nữa.

Đại diện nhiều DN châu Âu đang kinh doanh tại Việt Nam đã đưa ra các đề xuất quan trọng cả về chính sách pháp lý và việc thực thi. Ví dụ, những năm gần đây, nhiều văn bản nhằm kiểm soát giá thị trường với mặt hàng sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi được ban hành. Gần đây nhất Bộ Tài chính ban hành Quyết định 1079/QĐ-BTC và Quyết định 857/QĐ-BTC, theo đó, thực hiện giá bán tối đa với sản phẩm sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi từ ngày 1-6-2014 đến hết ngày 31-12-2016.

Đại diện một số DN cho rằng, việc Nhà nước can thiệp vào hoạt động kinh doanh của DN thông qua các biện pháp hành chính như áp đặt giá bán tối đa không chỉ tác động đến kết quả hoạt động ngắn và trung hạn của DN mà còn ảnh hưởng đến triển vọng đầu tư dài  hạn. Sau khi Quyết định 1079/QĐ-BTC được ban hành, thị trường sữa công thức dành cho trẻ dưới 6 tuổi đã giảm 11% về số lượng so với năm trước. Nguyên nhân có thể do biện pháp giá tối đa có ảnh hưởng tiêu cực đến việc mua sắm của người tiêu dùng trong khi đó 60% người dân cho rằng họ không hưởng lợi hoặc hưởng lợi rất ít từ các biện pháp can thiệp giá của Nhà nước. Điều này cho thấy chính sách bình ổn giá chưa mang lại tác động nhân đạo dự kiến là giảm giá sản phẩm sữa để hỗ trợ người tiêu dùng có thu nhập thấp.

Các thành viên của Tiểu ban Thực phẩm dinh dưỡng thuộc Eurocham đưa ra đề xuất cho phép quay trở lại với cơ chế giá do thị trường quyết định. Riêng với sản phẩm sữa công thức, không nên kiểm soát giá bán với các sản phẩm ở phân khúc cao cấp và trung bình mà chỉ nên áp dụng biện pháp bình ổn giá với thị trường bình dân để đảm bảo khả năng tiếp cận sản phẩm cho người có thu nhập thấp.

Một vấn đề khác được nhiều ý kiến cho rằng có sự “thụt lùi” trong cải cách là qui định về dấu định lượng. Việc đóng thêm dấu vào nhãn sản phẩm không chỉ gây tốn kém mà còn tạo ra gánh nặng hành chính cồng kềnh cho DN và với sản phẩm nhập khẩu, sẽ mất thêm 10 ngày để kiểm tra định lượng trước khi được thông quan. Ví dụ với sản phẩm sữa, đơn vị nhập khẩu phải lấy mẫu thực hiện ba loại kiểm tra: kiểm tra an toàn thực phẩm (Bộ Y tế thực hiện), kiểm tra an toàn vệ sinh thú y (Bộ NN&PTNT thực hiện) và kiểm tra định lượng (Bộ Khoa học và công nghệ thực hiện) với tổng số 22 ngày để hoàn thành các thủ tục này.

Tuy nhiên, theo đại diện Bộ Khoa học và công nghệ, qui định này nhằm tăng cường tiền kiểm hơn hậu kiểm, dấu định lượng là công cụ giúp người tiêu dùng tiếp cận trực tiếp vơi cam kết của DN về định lượng vì người tiêu dùng Việt Nam thường chấp nhận đương nhiên về định lượng với hàng hóa bao gói sẵn.

Các DN Eurocham đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng về môi trường đầu tư.    Ảnh tư liệu

Hạn chế quảng cáo sữa có ảnh hưởng đến người tiêu dùng?

Theo Quyết định 35/2015/QĐ-TTg, từ ngày 15-10-2015, sản phẩm bảo hiểm nhân thọ được xếp vào danh mục hàng hóa dịch vụ thiết yếu phải đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung. Hiện, Bộ Tài chính là cơ quan phê duyệt toàn bộ sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, bao gồm các mẫu hợp đồng và bản qui tắc, điều khoản. Nhưng với qui định nêu trên, các mẫu hợp đồng, bản qui tắc và điều khoản còn phải đăng ký với Bộ Công thương. Các DN cho rằng, hai Bộ này nên ban hành qui định hướng dẫn chung về qui trình phê duyệt sản phẩm bảo hiểm nhân thọ cùng với qui trình đăng ký mẫu biểu hợp đồng để đơn giản hóa thủ tục phê duyệt.

Đáng quan tâm, các DN Eurocham cho hay, trong lĩnh vực thực phẩm, một số sản phẩm (như chất potassium bromate) đã bị cấm sử dụng tại các nước khác nhưng vẫn được sử dụng tại Việt Nam. Ngược lại, một số sảm phẩm có thể được sử dụng hợp pháp ở các nước khác lại không thể nhập khẩu vào Việt Nam. Ví dụ, để mẫu mã đẹp hơn, trái cây có thể được phủ một loại sáp được sử dụng hợp pháp ở châu Âu trước khi xuất khẩu. Tuy nhiên, giấy tờ hợp pháp để Bộ Y tế phê duyệt nhập khẩu loại sáp này lại không có được do các quốc gia thành viên EU không ban hành, dẫn đến các loại hoa quả trồng trong nước khi xuất khẩu sẽ kém hấp dẫn.

Một số DN cho rằng, việc hạn chế trong quảng cáo với sản phẩm sữa công thức dành cho trẻ nhỏ đã hạn chế việc tiếp cận thông tin cơ bản về sản phẩm của người tiêu dùng vì thông tin cơ bản về sản phẩm là thông tin mà người tiêu dùng có quyền được biết đôi lúc lại bị xem là quảng cáo và không được cung cấp cho người tiêu dùng tham khảo. Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Y tế Phạm Lê Tuấn cho rằng, các qui định của pháp luật Việt Nam không cản trở việc tiếp cận thông tin với các sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ. “Thông tin và quảng cáo là khác nhau, pháp luật hiện hành cấm quảng cáo chứ không cấm thông tin cho người tiêu dùng và DN cần hiểu rõ vấn đề này”, ông Tuấn nói.

Còn theo ông Đinh Nam Thắng, Phó Cục trưởng Cục Chính sách thuế, Bộ Tài chính, Việt Nam đã đơn giản hóa nhiều chính sách về thuế, thể hiện qua dự thảo các luật về thuế (sửa đổi) sẽ được Quốc hội khóa XIII xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 11 sắp tới và cho rằng, việc thực thi EVFTA sẽ tạo môi trường về kinh doanh thuận lợi cho các DN cả hai bên.

Phương Thảo
Nguồn: Phapluatxahoi.vn