Minh bạch thông tin doanh nghiệp
Phó Giám đốc Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật Việt Nam Ngô Xuân Nam cho biết: Ngày 23/10, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ban hành Thông báo số 150/2026 sửa đổi, ban hành “Quy định về quản lý đăng ký đối với doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu thực phẩm”, có hiệu lực ngay từ ngày ban hành.
Theo quy định mới, doanh nghiệp xuất khẩu và đại lý ở nước ngoài xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc phải nộp hồ sơ đăng ký với GACC; chịu trách nhiệm về tính xác thực và hợp lệ của thông tin đã cung cấp. Trường hợp hồ sơ đầy đủ, đáp ứng yêu cầu, cơ quan hải quan tiếp nhận và hoàn thành đăng ký trong 3 ngày làm việc. Khi phát sinh thay đổi, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục điều chỉnh trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày thay đổi. Cơ quan hải quan Trung Quốc cũng có quyền kiểm tra thực địa, tra cứu hồ sơ hoặc yêu cầu doanh nghiệp cung cấp tài liệu để xác minh thông tin.
Đáng chú ý, quy định mới được ban hành trong bối cảnh Trung Quốc đang dịch chuyển mạnh sang quản lý dựa trên rủi ro đối với thực phẩm nhập khẩu với trọng tâm mở rộng từ “doanh nghiệp nào được phép xuất khẩu” sang “doanh nghiệp đó kiểm soát chất lượng như thế nào”. Theo đó, ngoài việc tuân thủ về đăng ký, các doanh nghiệp cần quản lý chất lượng theo chuỗi hiệu quả.
Là doanh nghiệp xuất khẩu đa dạng mặt hàng trái cây sang Trung Quốc, Công ty cổ phần Tập đoàn xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu chủ động chuẩn hóa chất lượng nguyên liệu đầu vào, áp dụng thống nhất trong toàn hệ thống thu mua và cung ứng; đồng thời phổ biến các quy định về hồ sơ, chứng từ và những yêu cầu đối với nhà cung cấp trong quá trình giao nhận nguyên liệu. Ông Ngô Tường Vinh, Phó Giám đốc thu mua cho rằng, khi tiêu chuẩn được công khai, người nông dân biết cần sản xuất như thế nào, thương lái biết thu hái và thu mua ra sao, còn doanh nghiệp có cơ sở thống nhất kiểm soát chất lượng và duy trì sự ổn định trong toàn chuỗi cung ứng nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Tại các thị trường trọng điểm khác, chỉ trong nửa cuối tháng 10/2026 đã có 30 thông báo về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật, gồm 14 thông báo dự thảo lấy ý kiến và 16 thông báo có hiệu lực, liên quan các ngành hàng nông sản xuất khẩu của Việt Nam.
Duy trì “dòng chảy” xuất khẩu
10 tháng năm 2026, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam đạt hơn 63 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm 2025. Khi Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, EU tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn của nhiều mặt hàng nông sản chủ lực, việc tuân thủ các quy định mới là điều kiện tiên quyết duy trì “dòng chảy” xuất khẩu những tháng cuối năm.
Chuyên gia Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) Trần Hoàng Yến nhận định: Đối với thị trường Trung Quốc, doanh nghiệp thủy sản cần đặc biệt lưu ý Thông báo 150/2026. Trường hợp nhà máy sản xuất và doanh nghiệp xuất khẩu là hai pháp nhân khác nhau cần xác định đúng chủ thể phải đăng ký theo từng quy định. Mặt khác, việc đơn giản hóa thủ tục đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu không đồng nghĩa với việc Trung Quốc nới lỏng các điều kiện về an toàn thực phẩm, kiểm dịch, chứng nhận, ghi nhãn hoặc đăng ký cơ sở sản xuất. Các yêu cầu chuyên ngành đối với thủy sản nhập khẩu vào Trung Quốc vẫn phải được thực hiện theo quy định tương ứng.
“Để hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình thông quan, doanh nghiệp Việt Nam cần bảo đảm tính đồng nhất của dữ liệu bởi bất kỳ sự sai lệch nào giữa thông tin khai báo (tên doanh nghiệp, địa chỉ, mã số) với hệ thống dữ liệu của GACC đều có thể khiến tờ khai hải quan bị từ chối, gây ùn ứ hàng hóa tại cảng. Doanh nghiệp nên chủ động liên lạc với đối tác nhập khẩu Trung Quốc để rà soát và xác nhận lại mã số khai báo của mình đang ở trạng thái hợp lệ”, bà Yến nhấn mạnh.
Trong khi đó, ông Lê Việt Anh, Tổng Thư ký Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam cho rằng, từ nay đến cuối năm là thời điểm quan trọng tăng tốc xuất khẩu các mặt hàng gia vị của Việt Nam. Tuy nhiên, có nhiều mặt hàng thuộc phạm vi tác động của các dự thảo và quy định mới từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, EU… cho nên doanh nghiệp cần phối hợp nhà nhập khẩu và đơn vị kiểm nghiệm để cập nhật yêu cầu từng thị trường; rà soát việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, kiểm soát chất ô nhiễm và hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc.