Theo số liệu Bộ tài nguyên và môi trường, mỗi năm Việt Nam phát sinh khoảng 25,3 triệu tấn rác thải sinh hoạt, trong đó có từ 10 đến 15 tỷ vỏ hộp sữa giấy bị thải bỏ. Thế nhưng, tỷ lệ thu gom và tái chế đúng cách hiện vẫn chưa chạm tới con số 10%.
Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở khâu phân loại tại nguồn: thói quen người dân chưa đồng đều, việc làm sạch vỏ hộp sữa chưa được chú trọng, và hạ tầng thu gom chưa thực sự thuận tiện ngay tại khu dân cư.
Trước áp lực rác thải đô thị, các chương trình thu gom dựa vào cộng đồng do các doanh nghiệp lớn phối hợp triển khai đang từng bước mở rộng, nhằm tháo gỡ nút thắt thói quen và khép kín vòng đời cho bao bì giấy.
Tại một góc cửa hàng bán lẻ sữa trên phố Lý Thường Kiệt (Hà Nội), hình ảnh những vị khách mang theo từng bọc vỏ hộp sữa đã được làm sạch, ép phẳng đến đổi lấy quà tặng đang dần trở nên quen thuộc.
Không chỉ là những bạn trẻ hào hứng với lối sống xanh, nhiều người lớn tuổi cũng đã hình thành thói quen tỉ mỉ giữ lại từng chiếc vỏ hộp sữa sau khi sử dụng. Cô Nguyễn Thị Tuyết ở phường Cửa Nam, Hà Nội chia sẻ:
“Cô có 3 cháu nên uống rất nhiều sữa. Mỗi lần mua là phải 6 thùng. Đổi vỏ hộp sữa này thì rất là tốt, các bạn phục vụ cũng ok.”
Ảnh: Thục Anh
Với mức tiêu thụ sữa đều đặn mỗi ngày từ gia đình đến trường học, việc phải cắt mở, rửa sạch cặn sữa, phơi khô rồi tích trữ cả tuần trong nhà để mang đi đổi quà vẫn là một rào cản tâm lý và sinh hoạt rất lớn.
Nếu để lâu trong nhà, cặn sữa lên men dễ bốc mùi khó chịu, trong khi khu dân cư lại chưa có thùng rác phân loại riêng. Chia sẻ về vấn đề này, Nguyễn Thị Hằng ở phường Hà Đông, Hà Nội cho biết:
“Uống xong thể nào cũng rớt lại một ít sữa, nếu để lâu sẽ có mùi. Nếu muốn tái chế thì cần có cơ chế thu gom phù hợp, chứ không thể tích trữ ở gia đình cả tuần vì rất mùi.. Nếu muốn thu gom thì phải có chỗ nào đó giống như nước ngoài có các thùng rác phân loại luôn”.
Có thể thấy, nếu không có giải pháp tiếp cận gần gũi và những động lực khuyến khích cụ thể, hàng tỷ chiếc vỏ hộp sữa vẫn sẽ tiếp tục được vứt bỏ vào các bãi chôn lấp.
Hiểu được rào cản đó, nhiều doanh nghiệp sữa đã chủ động biến hệ thống cửa hàng bán lẻ của mình thành những “trạm trung chuyển xanh”, kết hợp các chương trình đổi vỏ lấy quà nhằm tiếp thêm động lực cho người tiêu dùng. Bạn Nguyễn Hạnh Nga, nhân viên một cửa hàng Vinamilk tại Hà Nội cho biết:
“Em thấy chương trình xanh nên mọi người hưởng ứng rất mạnh và tích cực thu gom vỏ sữa, rửa rồi phơi khô để mang đến đổi những phần quà của cửa hàng. Tuần nào cửa hàng cũng thu được hơn một trăm cân vỏ. Mọi người rất có ý thức bảo vệ môi trường, mang quà về rồi khoe lên mạng xã hội cũng rất tự hào.”
Ảnh: Thục Anh
Để tạo thuận lợi tối đa và xóa bỏ tâm lý ngần ngại cho người dân, các điểm tiếp nhận vỏ hộp sữa đều không phân biệt nhãn hàng, sẵn sàng thu gom vỏ hộp sữa của mọi thương hiệu để đưa vào chuỗi tái chế tập trung.
Ông Hoàng Đình Lập, cửa hàng trưởng cơ sở Vinamilk 62 Lý Thường Kiệt cho biết:
“Chúng tôi rất vui khi nhận được nhiều phản hồi từ khách hàng gửi vỏ hộp sữa về cửa hàng, một phần góp vào việc bảo vệ môi trường, một phần là tái chế thành những sản phẩm từ vỏ hộp này. Không chỉ những vỏ hộp của Vinamilk, khách hàng cũng rất hào hứng làm sạch vỏ hộp để mang đến bên mình đổi.”
Không khí hưởng ứng lối sống xanh cũng đang lan tỏa mạnh mẽ sang hệ thống cửa hàng TH Truemilk qua chương trình “Thu gom vỏ hộp – Lan tỏa sống xanh”. Với những phần quà tái chế thiết thực cho đời sống, chương trình đã khích lệ nhiều gia đình cùng các em nhỏ cùng nhau thực hiện các bước phân loại, làm sạch bao bì ngay tại nhà.
Chị Đặng Nguyễn Thanh An, nhân viên cửa hàng TH Truemilk cơ sở Chùa Bộc, Hà Nội cho biết:
“Khi cửa hàng có chương trình thu gom, mọi người rất hào hứng và tích cực. Nhiều gia đình có con nhỏ cũng cho các bé tham gia thu gom vỏ để đổi quà. Quà tặng thì từ những vỏ hộp sữa tái chế luôn như móc quần áo, khay đựng, hộp đựng giấy ăn nữa. Từ đầu tuần đến giờ, khoảng hơn 1.000 vỏ sữa đã được đem đến thu gom.”
Ảnh: Thục Anh
Cấu tạo vỏ hộp sữa gồm 75% giấy, 21% nhựa và 4% nhôm giúp vỏ hộp sữa bảo quản trọn vẹn chất lượng đồ uống, nhưng sự kết hợp bền chắc này cũng khiến chúng phải mất tới 500 năm mới có thể phân hủy ngoài môi trường tự nhiên. Tỷ lệ tái chế hiện nay vẫn còn thấp, nhưng dù khó khăn, vỏ hộp sữa hoàn toàn có thể được tái chế nếu được phân loại tại nguồn.
Từ một chiếc vỏ hộp sữa được rửa sạch, ép phẳng đến những vật dụng hữu ích quay trở lại phục vụ đời sống của người dân, khi điểm thu gom ngày càng thuận tiện và ý thức xanh của mỗi gia đình được khơi dậy, hành trình tuần hoàn của rác thải sẽ thực sự bền vững, góp phần giảm tải áp lực cho môi trường và giữ cho đô thị ngày một xanh, sạch hơn.
Nếu bạn có trải nghiệm thú vị về lối sống xanh, hãy chia sẻ cùng chúng tôi qua email radioduyenhai@gmail.com, thukyvovgt@gmail.com, thukymekong@gmail.com.
Fanpage: VOV Giao thông hoặc: VOV Giao thông Duyên Hải.
Biết đâu, chính câu chuyện của bạn sẽ trở thành cảm hứng cho nhiều người khác!
Thục Anh/vovgiaothong.vn